Komunikat Związku Rzemiosła Polskiego na temat kolejnej odsłony Strategii UE 2020
Projekt Komisji Europejskiej koncentruje się na 5 celach strategicznych, które mają stanowić bazę dla celów ustanawianych przez państwa członkowskie UE:
-badania i rozwój oraz innowacje
-edukacja
-zatrudnienie
-zmiany klimatyczne / energia
-zwalczanie ubóstwa
Strategia zakłada, że:
- Przez okres najbliższych dziesięciu lat przeciętny poziom zatrudnienia w Europie powinien zwiększyć się z 69 proc. do 75 proc.
- Należy zapewnić trwałość europejskich modeli społecznych w obliczu odchodzenia na emeryturę pokolenia wyżu demograficznego.
- Nakłady na badania i rozwój w UE powinny wzrosnąć z 1,9 proc. do co najmniej 3 proc. unijnego PKB. Podkreśla się przy tym konieczność dalszych działań na rzecz zbliżania świata nauki i rynku, tak by wynalazki stawały się rzeczywistymi produktami.
- Odsetek ludzi kończących co najmniej licencjackie studia powinien wzrosnąć z 31 proc. do 40 proc. KE uznaje za konieczne działania na rzecz poprawy jakości i atrakcyjności europejskiego szkolnictwa wyższego poprzez wspieranie mobilności studentów i absolwentów. Poprawy wymaga obszar uznawania kwalifikacji i doświadczenia zawodowego.
- Liczbę osób zagrożonych ubóstwem należy zmniejszyć o 20 mln (obecnie poniżej progu biedy tkwi ok. 85 mln mieszkańców Europy).
- Należy osiągnąć cele 20-procentowej redukcji emisji CO2 i oszczędności energii, uzgodnionych w unijnym pakiecie klimatyczno-energetycznym, co miałoby obniżyć do 2020 roku wartość importu ropy naftowej i gazu o 60 mld euro.
Związek Rzemiosła Polskiego, po przeanalizowaniu „na gorąco” głównych wątków strategii UE2020, stwierdza, że:
- Nadal, istnieje duże ryzyko niestosowania się lub wybiórczego stosowania się państw członkowskich UE do priorytetów określonych w Strategii. Komisja Europejska nie ma odpowiednich uprawnień do egzekwowania postanowień Strategii. Problem ten był największą słabością Strategii Lizbońskiej. Z opublikowanego dokumentu można wnioskować, że nadal jedynym instrumentem dyscyplinowania krajów członkowskich będą regularne raporty na temat realizacji kolejnych etapów składane przez poszczególne państwa.
- Dokument zawiera szczytne cele, ale brakuje jednoznacznie opisanych instrumentów ich realizacji.
- Cele postawione w Strategii UE 2020 mają charakter uniwersalny w stosunku do wszystkich państw europejskich. Komisja na bardzo wysokim poziomie ogólności wypowiada się, w jaki sposób te ogólne strategiczne cele miałyby być operacjonalizowane przy uwzględnieniu zróżnicowania, jakie występuje w Europie – w odniesieniu do poziomu rozwoju krajów członkowskich, umiejscowienia geograficznego, specjalizacji branżowej itp.
- Nadal „magicznym” celem UE ma być przekształcanie gospodarki europejskiej w gospodarkę opartą na wiedzy i innowacjach. To ważny i szczytny cel, z którym trudno się nie utożsamiać. Jednak niezmiennie pomimo wielu apeli ze strony środowiska mikro i małych firm główny nacisk kładzie się na badania i rozwój, traktując je jako główny motor innowacji i rozwoju gospodarczego Europy. Mało prawdopodobne wydaje się, aby Polska osiągnęła poziom finansowania sfery badania i rozwoju na poziomie średniego unijnego 3 proc. PKB. Dlatego liczymy na mądre opracowanie szczegółowych wskaźników dla 27 państw członkowskich.
- Traktowanie sfery badań i rozwoju jako pierwszoplanowej sceny działań europejskich grozi poważnymi konsekwencjami zarówno w kontekście przyszłej polityki spójności, jak i kształtu budżetu UE po 2013 r. Wspieranie sfery badań i rozwoju (domena starych państw członkowskich) oraz polityka spójności ukierunkowana na likwidację różnić rozwojowych (główne pole zainteresowania nowych członków Unii) powinny być odpowiednio zrównoważone, aby dysproporcje między nowymi i starymi państwami członkowskimi rzeczywiście miały szansę na stopniowe wyrównanie.
- Argument o budowaniu przewag konkurencyjnych Europy nad innymi obszarami świata w oparciu o innowacje jest jak najbardziej słuszny. Zasadnym jednak jest pytanie, jak właściwie rozłożyć proporcje między polityką innowacji oraz badań i rozwoju, w tym również w sferze energetyki i ochrony środowiska a polityką spójności, aby takie państwa jak Polska mogły jednocześnie nadrabiać zaległości rozwojowe i zwiększać swój potencjał innowacyjny. Bezrefleksyjne stawianie jedynie na badania i rozwój oraz zieloną gospodarkę grozi upadkiem tysięcy mikro i małych firm w Polsce i nie tylko.
- Obawiamy się również, że szczytny cel, jakim jest promowanie tzw. zielonej gospodarki, przy narzuconych zbyt ostrych normach wymuszających w krótkim czasie kosztowne inwestycje, może stać się poważnym zagrożeniem dla konkurencyjności i istnienia polskich przedsiębiorstw, jak również dla polskich inwestycji infrastrukturalnych.
Związek Rzemiosła Polskiego bardzo uważnie przygląda się losowi Strategii UE 2020. W styczniu 2010 r. wydaliśmy opinię w odniesieniu do dokumentu roboczego Komisji Europejskiej (http://zrp.pl/LinkClick.aspx?fileticket=%2fUzhh9D8OT4%3d&tabid=83&mid=409&language=pl-PL&fo rcedownload=true).
Zaprezentowany przez Komisję Europejską dokument nie jest ostateczną wersją Strategii UE2020. Będzie poddany ocenie Parlamentu Europejskiego oraz rządów państw członkowskich. Będziemy monitorować ten proces oraz wypowiadać się w imieniu firm rzemieślniczych i innych MŚP.
Jesteśmy otwarci na wszelkie opinie z Państwa strony, dlatego odsyłamy zainteresowanych do zapoznania się z omawianym dokumentem (http://ec.europa.eu/eu2020) i prosimy uprzejmie
o przesyłanie przemyśleń i opinii do Zespołu Koordynacji Spraw Europejskich (Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.).
Polskojęzyczna wersja strategii powinna być dostępna w najbliższych dniach.
Związek Rzemiosła Polskiego